|
Türkiye’de KOBİ’lerin
Yeri ve Önemi
Ülkemiz açısından genel
bir değerlendirme yapılacak olursa işyeri sayısı, çalışanlar
sayısı ve katma değer olmak üzere üç önemli göstergeye
bakıldığında küçük ve orta ölçekli işletmelerin ülkemizin
gerek sosyal gerekse ekonomik dokusunda önemli bir yer
işgal ettiği görülmektedir.
- Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi İşletmeleri
imalat sanayiinde faaliyet gösteren işletmelerin %
99.5’ini oluşturmaktadır.
- İmalat sanayiindeki istihdamın %
61.1’i Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi İşletmelerinde
yer almaktadır.
- Yaratılan katma değerde ise Küçük
ve Orta Ölçekli Sanayi İşletmelerinin payı ise % 27.3’dür.
KOS İŞLETMELERİNİN ÖLÇEKSEL DAĞILIMI*
| Sanayi Ölçeği |
İşletme Sayısı |
İşletme Payı (%) |
Çalışan Sayısı |
Çalışan Payı (%) |
Katma Değer (Trilyon TL) |
Katma Değer Payı (%) |
| Küçük Ölçekli
Sanayi (1-49) |
194.546 |
98.4 |
721.469 |
47.1 |
37.9 |
14.1 |
| Orta Ölçekli
Sanayi(50-199) |
2.247 |
1.1 |
213.676 |
14.0 |
35.6 |
13.2 |
| KOS(1-199) |
196.793 |
99.5 |
935.144 |
61.1 |
73.5 |
27.3 |
| Büyük Sanayi
(200+) |
982 |
0.5 |
595.601 |
38.9 |
194.9 |
72.7 |
| TOPLAM
İMALAT SANAYİ |
197.775 |
100.00 |
1.530.745 |
100.00 |
268.4 |
100.00 |
(*) Kaynak DIE1992 yılı genel sanayi ve
işyerleri sayımı.
|
|
1-9
|
10-24
|
25-49
|
50-99
|
100-150
|
151-200
|
201-250
|
251-500
|
501+
|
Toplam
|
|
1992
|
İşyeri sayısı
|
94,35
|
2,07
|
1,96
|
0,71
|
0,29
|
0,14
|
0,09
|
0,23
|
0,17
|
100,00
|
|
İstihdam
|
34,69
|
3,60
|
8,05
|
6,45
|
4,55
|
3,21
|
2,78
|
10,55
|
26,13
|
100,00
|
|
Katma Değer
|
7,37
|
1,61
|
4,82
|
5,46
|
4,49
|
3,45
|
3,80
|
18,00
|
51,02
|
100,00
|
|
1993
|
İşyeri sayısı
|
94,71
|
1,75
|
1,89
|
0,70
|
0,29
|
0,15
|
0,09
|
0,24
|
0,16
|
100,00
|
|
İstihdam
|
34,20
|
3,16
|
8,11
|
6,56
|
4,78
|
3,53
|
2,84
|
11,25
|
25,57
|
100,00
|
|
Katma Değer
|
6,94
|
1,57
|
4,69
|
5,46
|
4,87
|
4,23
|
3,98
|
18,71
|
49,54
|
100,00
|
|
1994
|
İşyeri sayısı
|
94,89
|
1,63
|
1,86
|
0,69
|
0,30
|
0,15
|
0,09
|
0,22
|
0,17
|
100,00
|
|
İstihdam
|
35,20
|
3,02
|
8,07
|
6,58
|
4,98
|
3,56
|
2,88
|
10,53
|
25,17
|
100,00
|
|
Katma Değer
|
5,71
|
1,47
|
5,07
|
6,18
|
5,25
|
4,32
|
3,83
|
20,01
|
48,16
|
100,00
|
|
1995
|
İşyeri sayısı
|
94,88
|
1,76
|
1,80
|
0,67
|
0,29
|
0,14
|
0,08
|
0,22
|
0,16
|
100,00
|
|
İstihdam
|
35,10
|
3,10
|
8,05
|
6,60
|
4,98
|
3,55
|
2,87
|
10,55
|
25,20
|
100,00
|
|
Katma Değer
|
7,20
|
1,46
|
5,03
|
6,10
|
5,10
|
4,30
|
3,81
|
20,00
|
47,00
|
100,00
|
|
1996
|
İşyeri sayısı
|
94,75
|
1,91
|
1,75
|
0,66
|
0,32
|
0,13
|
0,07
|
0,24
|
0,17
|
100,00
|
|
İstihdam
|
33,75
|
3,91
|
8,06
|
6,70
|
5,01
|
3,58
|
2,88
|
10,54
|
25,57
|
100,00
|
|
Katma Değer
|
6,60
|
1,50
|
5,05
|
6,20
|
5,20
|
4,20
|
3,82
|
19,00
|
48,43
|
100,00
|
|
1997
|
İşyeri sayısı
|
94,41
|
1,89
|
1,87
|
0,83
|
0,32
|
0,18
|
0,09
|
0,23
|
0,18
|
100,00
|
|
İstihdam
|
32,40
|
3,90
|
8,10
|
6,90
|
4,99
|
3,59
|
2,89
|
10,59
|
26,64
|
100,00
|
|
Katma Değer
|
6,50
|
1,49
|
5,03
|
6,10
|
5,20
|
4,28
|
3,80
|
19,60
|
48,00
|
100,00
|
Kaynak: Devlet İstatistik Enstitüsü (1992,1993,1994,1995,1996
ve 1997 yılı bilgileri geçicidir.)
ÇEŞİTLİ ÜLKELERDE KÜÇÜK İŞLETMELERLE
İLGİLİ EKONOMİK GÖSTERGELER
| |
A.B.D. |
ALM. |
HİND. |
JAP. |
İNG. |
G. KORE |
FRA. |
İTA. |
TÜRK. |
| Küçük İşletmelerin
Toplam İşletmelere Oranı |
97.2 |
99.8 |
98.6 |
99.4 |
96.0 |
97.8 |
99.9 |
97.0 |
98.8 |
| Küçük İşletmelerde
İstihdam Oranı (%) |
50.4 |
64.0 |
63.2 |
81.4 |
36.0 |
61.9 |
49.4 |
56.0 |
45.6 |
| Küçük İşletmelerin
Yatırım Payı (%) |
38.0 |
44.0 |
27.8 |
40.0 |
29.5 |
35.7 |
45.0 |
36.9 |
6.5 |
| Küçük İşletmelerin
Üretim Payı (%) |
36.2 |
49.0 |
50.0 |
52.0 |
25.1 |
34.5 |
54.0 |
53.0 |
37.7 |
| Küçük İşletmelerin
İhracat Payı (%) |
32.0 |
31.1 |
40.0 |
38.0 |
22.2 |
20.2 |
23.0 |
- |
8 |
| Küçük İşletmelere
Verilen Kredi Payı (%) |
42.7 |
35 |
15.3 |
50.0 |
27.2 |
46.8 |
48.0 |
- |
3-4 |
Özellikleri
- Daha az yatırımla daha çok üretim
ve ürün çeşitliliği sağlamaktadır,
- Daha düşük yatırım maliyetleriyle
istihdam imkanı yaratmaktadır,
- Yapıları itibariyle ekonomik dalgalanmalardan
daha az etkilenmektedir,
- Talep değişikliklerine ve çeşitliliklerine
daha kolay uyum gösterebilmektedir,
- Teknolojik yeniliklere daha yatkındır,
- Bölgelerarası dengeli kalkınmayı
sağlar,
- Gelir dağılımındaki çarpıklıkları
asgariye indirir,
- Ferdi tasarrufları teşvik eder,
yönlendirir ve hareketlendirir,
- Büyük sanayi işletmelerinin vazgeçilmez
destekleyicisi ve tamamlayıcısıdır,
- Politik ve sosyal sistemlerin denge
ve istikrar unsurudur,
- Demokratik toplumun ve liberal ekonominin
ana sigortalarından biridir.
Sorunları
Ülkemizin ekonomik ve
sosyal yapısında çok önemli bir yeri olan Küçük ve Orta
Ölçekli Sanayi İşletmelerinin birçok sorunları bulunmaktadır.
Bunların başlıcaları şunlardır:
- Kredi temininde güçlük çekmektedirler.
Bankaların kredilerinden aldıkları pay % 4 civarındadır.
- Teşviklerden hemen hemen hiç yararlanamamaktadırlar.
- Diğer finansman araçlarından yeterince
yararlanamamaktadırlar.
- Teknoloji düzeyleri genellikle düşüktür.
- Yurtiçi ve yurtdışı teknik ve ticari
gelişmeleri izleyememektedirler.
- Kalifiye eleman sıkıntısı çekmektedirler.
- Gümrük Birliği şartlarında rekabet
güçlerinin geliştirilmesine ihtiyaç duymaktadırlar.
*18-21 Ekim tarihlerinde düzenlenen
"KOBİ'lerin Finansman ve Pazarlama Sorunları"
konulu 1.Orta Anadolu Kongresi Tebliğleri
|
